Deputat: Azərbaycanla Çin bir-birini etibarlı tərəfdaş hesab edir

Çin ilə ikitərəfli münasibətlərin inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir.

Bunu APA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Azərbaycan - Çin parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü Fatma Yıldırım deyib.

Fatma Yıldırım bildirib ki, Prezident İlham Əliyev ilə Çin Xalq Respublikasının lideri Si Cinpin arasında qarşılıqlı inam və etimada əsaslanan yüksək səviyyəli dostluq münasibətləri yaranıb: “Çin lideri Prezident İlham Əliyevi son prezident seçkilərində qələbə münasibətilə ilk təbrik edən dövlət başçılarından biri olub. Dövlət başçılarının Astanada Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammiti çərçivəsində görüşü ölkələrimiz arasında münasibətlərin daha da inkişafına təkan verəcək".

Deputat qeyd edib ki, Astanada keçirilən ŞƏT-in növbəti zirvə toplantısı çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin Çin lideri Si Cinpin ilə görüşünün ikitərəfli münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsi və əməkdaşlığın yeni inkişaf perspektivlərini müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyəti var: “Görüş zamanı iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin qurulmasına dair qəbul edilmiş birgə Bəyannamə Azərbaycan-Çin münasibətlərini strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldəcək. Bəyannamədə qeyd olunduğu kimi, tərəflərin strateji tərəfdaşlığı qarşılıqlı hörmət, bərabərlik, etimad və qarşılıqlı dəstəyə əsaslanır. Azərbaycanla Çinin xarici amillərdən asılı olmayaraq bir-birini etibarlı tərəfdaş hesab edir. Münasibətlərimiz ərazi bütövlüyü və suverenliyə qarşılıqlı hörmət, daxili işlərə qarışmama prinsiplərinə əsaslanır. Bu mənada, Azərbaycan “Vahid Çin” prinsipini qətiyyətlə dəstəkləyir və Tayvanı Çinin ayrılmaz hissəsi kimi qəbul edir. Təqdirəlayiq haldır ki, Çin COP29-un Azərbaycanda keçirilməsini də alqışlayır və Azərbaycanın Konfransda sədrliyini dəstəkləyir”.

Fatma Yıldırım vurğulayıb ki, Birgə Bəyannamə, həmçinin iqtisadi sahədə digər sənədlərin imzalanması Azərbaycanın beynəlxalq miqyasda nüfuzunun və çəkisinin daha da yüksəldiyini nümayiş etdirir: “Bu, Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü siyasətə, onun şəxsiyyətinə olan hörmət və etibarın təzahürüdür. Azərbaycan Çinin irəli sürdüyü “Bir kəmər, bir yol” layihəsini dəstəkləyən ölkələrdən biridir və Çinlə nəqliyyat–logistikaya dair qlobal təşəbbüslər müstəvisində sıx əməkdaşlıq qurub. Ölkəmiz bu istiqamətdə ciddi praktiki layihələr həyata keçirib və bu layihənin mühüm hissəsi olan Orta Dəhlizin infrastrukturunun inkişafına əhəmiyyətli investisiyalar yatırıb. Eləcə də, Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi - Orta Dəhliz Çindən Avropaya və geriyə yüklərin çatdırılması üçün ən səmərəli və təhlükəsiz marşrutdur. Bunun göstəricisi olaraq, 2023-cü ilin 9 ayı ərzində Orta Dəhliz üzərindən yükdaşımaların həcmi 88% artaraq 2 milyon tona çatıb. 2022-ci ildə Azərbaycan üzərindən tranzit axını təxminən 75% artıb. Zəngəzur dəhlizinin açılmasından sonra bu tranzit həcminin ildə 5-8 milyon ton artması gözlənilir. Eləcə də, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun istifadəyə verilməsi ilə Çindən Türkiyəyə yük daşımalarının müddəti 1 aydan 12 günə qədər azalıb. Çindən göndərilən bu yüklərin Türkiyə vasitəsilə Qərbi Avropa ölkələrinə çatdırılması isə ümumilikdə cəmi 18 günə baş verir. Həmçinin Çin Azərbaycanın beş əsas ticarət tərəfdaşından bir 2023-cü ildə Azərbaycan ilə Çin arasında ticarət dövriyyəsi 3,1 milyard ABŞ dolları təşkil edib. Azərbaycanda 300-dən çox Çin şirkəti qeydiyyata alınıb və onlar sənaye, kənd təsərrüfatı, tikinti, ticarət, nəqliyyat və xidmət sahələrində aktiv fəaliyyət göstərirlər”.

Deputat ölkələr arasında humanitar əməkdaşlığın inkişafına Heydər Əliyev Fondunun böyük töhfələr verdiyini diqqətə çatdırıb: “Fond iki ölkə arasında mədəni və humanitar mübadilənin əsas hərəkətverici qüvvəsi hesab edilir. Fond “Çinin Xarici Ölkələrlə Dostluq üzrə Xalq Cəmiyyəti” ilə birlikdə uğurla müxtəlif layihələr həyata keçirir. 2023-cü ilin aprel ayında Pekin şəhərində Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti xanım Leyla Əliyevanın “Yalnız bir dəfə yaşayırsan” poeziya kitabının Çin dilinə tərcümə olunmuş təqdimatı keçirilib. Çin Xarici Dillər Nəşriyyatı Administrasiyası tərəfindən nəşr Çin və Azərbaycan arasında mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın gözəl nümunəsi kimi qiymətləndirilib”.

Deputat Azərbaycanla Çin parlamentləri arasında da fəal əlaqələrin olduğunu diqqətə çatdırıb: “Hər iki ölkənin parlamentariləri qarşılıqlı səfərlər edir, qanunvericilik sahəsində təcrübə mübadiləsi aparır. Eləcə də, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də deputatlar əməkdaşlıq edirlər. Fatma Yıldırım parlamentlər arasında dostluq əlaqələrinin nümunəsi kimi bu il 14-16 may tarixlərində Çin Xalq Siyasi Məşvərət Şurasının Ümumçin Komitəsinin sədr müavini xanım Şen Yueyuenin ölkəmizə səfərini xatırladıb. Səfər zamanı qonaq Milli Məclisin rəhbərliyi ilə görüş keçirib, eləcə də parlamentlərarası əlaqələrə dair geniş müzakirələr aparılıb. Həmçinin, qonaq ölkəmizin inkişafı ilə bağlı çox pozitiv fikirlər səsləndirib, dövlətlərimizin münasibətlərinin inkişafından məmnunluq ifadə edib. Bütövlükdə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Çin lideri Si Cinpin ilə görüşünün nəticəsi olaraq, ölkələrimiz arasında əməkdaşlıq bütün sahələrdə daha da dərinləşəcək, ikitərəfli münasibətlər yeni məzmun və keyfiyyət qazanacaq. Bu amillər Azərbaycan - Çin münasibətlərində yeni səhifə açacaq”.